Alle berichten door Redactie

De televisiereportage die Tineke de Nooy in 1976 maakte met eigenaar Sylvain Tack laat het perfect zien: het kloppend hart van Radio Mi Amigo lag niet langer op zee, maar in het Spaanse Platja d’Aro. Nadat de Nederlandse zeezenders in 1974 moesten stoppen, week Tack uit naar de Costa Brava, waar Spanje het Verdrag van Straatsburg nog niet had ondertekend. De studio’s verhuisden mee, en zo werd een rustige badplaats plots het zenuwcentrum van een populaire grenszender.

Vanuit Platja d’Aro produceerde Mi Amigo programma’s voor honderdduizenden luisteraars in Nederland en Vlaanderen. Dj’s, technici en verslaggevers vonden er een nieuw toevluchtsoord, terwijl de zender de naam van het stadje onbedoeld door heel West‑Europa verspreidde. De komst van de Veronica‑ploeg voor het tv‑interview onderstreepte hoe bijzonder deze uitwijkbasis was.

Toen in 1978 zowel de techniek als de politieke ruimte wegviel, viel het doek. Maar Platja d’Aro bleef voor altijd verbonden met Radio Mi Amigo — de zeezender die een Spaanse kustplaats onverwacht mediaberoemd maakte.

Radio Continu mikte vanuit België recht op de Nederlandse Baronie, alsof de grens er nauwelijks toe deed. Het krachtige signaal rolde moeiteloos Breda binnen en vond zelfs in Tilburg nog een trouw publiek. Daardoor groeide de zender uit tot een stille reus met bijna een half miljoen potentiële luisteraars.

In de studio draaide alles om nieuws, strak geprogrammeerd tussen zes uur ’s ochtends en tien uur ’s avonds. De bulletins begonnen steevast met berichten uit Hoogstraten, maar klonken qua stijl opvallend Nederlands. Reclameblokken verklapten waar de commerciële blik écht lag: richting Breda, richting de Baronie, richting Nederland.

De weekendprogramma’s, van Continu Sport tot Continu Varia, maakten de zender herkenbaar in beide landen. Achter de schermen werkte een kleine ploeg redacteurs om de stroom aan informatie draaiende te houden. De muziek kwam uit een computergestuurd systeem dat elke plaat zonder dj‑mening de ether in stuurde. Zo werd Radio Continu een grenszender pur sang, Belgisch van oorsprong maar onmiskenbaar gericht op Nederland.

Bij Radio Monza stond vrijdag 12 juni 2026 een volledig uur in het teken van het binnenkort te verschijnen boek Etherslag aan de Grens. Presentatoren Toine Smeets en Hans Larson gingen in gesprek over de geschiedenis van de grensradio, de verhalen uit Molenbeersel en de culturele context waarin het boek is ontstaan.

Tijdens de uitzending werd muziek gedraaid die thematisch aansloot bij de inhoud van het boek. De gekozen nummers vormden een rode draad door het gesprek en gaven extra kleur aan de historische anekdotes en persoonlijke verhalen die aan bod kwamen.

Met deze uitzending zette Radio Monza een sfeervol en inhoudelijk sterk portret neer van een boek dat de rijke radiohistorie van de grensstreek onder de aandacht brengt.

Net over de grens bij Hamont‑Achel klonk jarenlang een vertrouwde stem uit de ether: Radio Royaal. Vanuit een oude boerderij bracht deze grenszender levendige programma’s die zich vooral richtten op luisteraars aan de Nederlandse kant van de grens — in plaatsen als Valkenswaard en Eindhoven.

Radio Royaal was een typisch voorbeeld van hoe Vlaamse vrije radio’s hun publiek vonden in Nederland. De zender wist met zijn herkenbare stijl en lokale betrokkenheid een brug te slaan tussen twee landen, verenigd door dezelfde muziek en sfeer.

Wie luistert naar de compilatie van reclamespots uit die tijd, hoort niet alleen de commerciële klanken van toen, maar ook het enthousiasme van een omroep die haar publiek tot ver over de grens wist te bereiken.

Een van de populairste programmamakers van Radio Royaal was Janus Vlassak, beter bekend als Ome Janus. Op zondagavond presenteerde hij zeventien jaar lang een vrolijk muziekprogramma.

Het programma was bijzonder bekend. In 2000 overleed Ome Janus, hij was slechts 52 jaar.

Op zondag 2 januari 2000 werd op Radio Royaal in een twee uur durende uitzending stil gestaan bij het leven van programmamaker Ome Janus. Programmamaker Tom Holland blikte met familieleden van Ome Janus terug op zijn carrière op de zender.

Tevens werd aan luisteraars gemeld hoe zij in het bezit konden komen van een gedenkprentje en werden de dag en tijd van de uitvaart doorgegeven.

Foto: Nooit-gedacht.com

Radio Monza en Radio LRM besteden binnenkort aandacht aan Etherslag aan de Grens, het nieuwe boek van Pieter Janssen waarin de rijke radiogeschiedenis van Molenbeersel–Kinrooi wordt gereconstrueerd. Het werk, dat momenteel in de afrondende vormgevingsfase zit, brengt voor het eerst de verhalen samen van de grenszenders die vanaf de jaren tachtig legaal uitzonden en een trouw publiek vonden aan beide zijden van de Belgisch‑Nederlandse grens.

In het boek komen onder meer Radio Speedway, Radio NIVO en Radio Grensland uitgebreid aan bod. De auteur schetst hoe de vergunning van Speedway vanuit Bocholt naar Molenbeersel verhuisde, hoe zenders samenwerkten met concullega’s en hoe het medialandschap halverwege de jaren negentig ingrijpend veranderde. Ook portretten van markante medewerkers krijgen een plek, evenals talloze anekdotes uit de pionierstijd.

Daarnaast zoomt Etherslag aan de Grens uit naar het bredere fenomeen grensradio. Van Radio Luxemburg tot de U‑bochtconstructies van Sky Radio en Radio 10, en van de eerste commerciële Vlaamse zender Radio Flandria tot de vraag of grensradio anno 2026 nog relevant is: programmamakers en beleidsmensen geven hun visie op de toekomst van het medium.

Auteur Pieter Janssen licht het boek toe in twee radio-interviews.
Op vrijdag 12 juni is hij tussen 18.00 en 19.00 uur te gast bij Radio Monza, waar Hans Larson en Toine Smeets met hem in gesprek gaan.
Op zondag 14 juni volgt een interview bij Radio LRM, om 11.30 uur, met Johan Coolen.

Radio Monza is te horen via FM 106.5 (Kinrooi), FM 105.6 (Maaseik) en DAB+.
Radio LRM zendt uit op FM 107.6 (Maaseik), FM 105.1 (Kinrooi) en FM 105.9 (Bree). Beide stations zijn ook online te beluisteren.

In de jaren tachtig barstte in Vlaanderen een radiogolf los: uit de grond schoten tal van vrije radiozenders, vaak zonder vergunning, gedreven door enthousiasme en lokale betrokkenheid. Waar de wetgeving uiteindelijk ruimte bood voor gelegaliseerd uitzenden binnen kleine gemeenschappen, ontstond een nieuw fenomeen: grensradio — Nederlandse initiatiefnemers die zich over de grens vestigden om met een Belgische vergunning te kunnen uitzenden naar hun geboorteland.

Een van die verhalen speelt zich af in Molenbeersel, een deelgemeente van Kinrooi. Daar groeide uit een illegale start in een ouderlijk huis aan de Fosheistraat het radioproject Radio Speedway. Toen in de gemeente Kinrooi al twee vergunningen waren toegekend en een derde aanvraagdossier werd afgewezen, vond initiatiefnemer Wiel Vrinssen een omweg: via politieke kanalen kwam hij te weten dat een bestaande vergunning uit Bocholt beschikbaar kwam. Zo kon Radio Speedway officieel verder als vzw Radio Bocholt Speedway.

De zender ontwikkelde zich in stappen: van een keukenstudio in een café aan de Weertersteenweg tot een eigen gebouw en uiteindelijk een verbouwde studio aan de Oudekerkstraat. Radio Speedway leefde van vrijwilligers en improvisatie; de programmering was een bonte mix, gestuurd door wie er beschikbaar was en met één prioriteit: reclameblokken op het hele uur laten klinken. Pogingen om in 1992 een consistente programmeringslijn te voeren strandden op de onregelmatige inzet van vrijwilligers. Pas in 1994 bracht moderne automatisering meer structuur en herkenbaarheid. De vzw achter de zender koos een nieuwe roepnaam: NIVO, een afkorting die stond voor een strakkere, vernieuwende koers in techniek en nieuws.

Het medialandschap veranderde snel. In tien jaar tijd ontstond een veelheid aan stations met duidelijke profilering. Tegelijkertijd nam de druk op de organisatie toe: de horeca-activiteiten van de vzw vroegen veel aandacht en energie. In 1998 bleek de rek eruit; de vzw werd overgedragen en het tijdperk van de lokale grenszender leek voorbij.

Toch paste het fenomeen in een langere traditie. Al in de jaren vijftig en zestig zond Radio Luxemburg uit voor meerdere landen; later maakten satelliettechniek en juridische constructies vergelijkbare grensoverschrijdende initiatieven mogelijk voor commerciële spelers zoals Radio 10 en Sky Radio. Grensradio was dus geen kortstondige curiositeit, maar onderdeel van een bredere ontwikkeling in Europese ethergeschiedenis.

Pieter Janssen (1973), zelf actief in de Molenbeerselse radiowereld van de jaren tachtig en negentig, reconstrueert deze periode in zijn nieuwe boek ‘Etherslag aan de Grens’. Hij beschrijft de opkomst en transformatie van de lokale zenders, plaatst ze in het nationale debat over grensradio en vraagt betrokkenen of grensradio anno 2026 nog relevant is.

Etherslag aan de Grens verschijnt eind juni. Voorinschrijven kan via www.etherslag.eu.

Het Willockx‑decreet van 5 maart 1982 was het eerste Vlaamse kader voor de erkenning van lokale radio’s. Het moest orde brengen in het snel groeiende landschap van vrije radio’s, die tot dan zonder regels uitzonden. Het decreet verplichtte radio’s om als vzw te werken, lokaal gerichte programma’s te maken en zich aan strikte voorwaarden te houden.

Reclame bleef sterk beperkt en zenders hadden zowel een Vlaamse erkenning als een federale zendvergunning nodig. Het decreet vormde de eerste stap naar legalisering en professionalisering van het lokale radiolandschap.

Radio Popular ontstond begin jaren tachtig uit de gedrevenheid van Marinus Huyssen, die in het Nederlandse Walcheren al langer actief was als radiomaker. Omdat hij in Nederland voortdurend werd opgepakt door de radiocontroledienst – lokale radio was daar immers illegaal – week hij uit naar België, waar wél een erkenningssysteem bestond. Hoewel de zender zich in Vlaanderen vestigde, was het vanaf het begin de uitgesproken bedoeling om vooral het Nederlandse publiek te bereiken.

In het voorjaar van 1985 vond Radio Popular onderdak in Watervliet, eerst aan de Calusdijk. In een eenvoudige woning werden twee cassettedecks, een mengtafel en een zender opgesteld. In de tuin verrees een lage, getuide mast met twee dipoolantennes. Alle programma’s werden vooraf op cassette opgenomen en vervolgens uitgezonden richting Nederland.

Niet veel later verhuisde de zender naar het gehucht Mollekot, aan de Molenstraat 136, nog dichter bij de Nederlandse grens. Daar werd opnieuw een kleine studio ingericht voor het afspelen van vooraf opgenomen programma’s. Tegelijkertijd werd een indrukwekkend hoge zendmast geplaatst, uitgerust met vier dipolen die bewust op Nederland waren gericht. Dankzij die krachtige installatie, gecombineerd met sterke jingles en een doordacht muziekformat, groeide Radio Popular uit tot een van de best beluisterde stations in de grensstreek. De financiële steun van Frank en Pol van Frapo bv maakte verdere professionalisering mogelijk.

Vanaf de zomer van 1985 werd de studio uitgebreid en schakelde men over op liveprogramma’s. ’s Nachts draaiden opgenomen non-stopbanden door, zodat Radio Popular 24 uur per dag in de lucht was.

Om officieel erkend te worden, werd op 10 april 1986 de vzw Radio Popular opgericht, met Hans Van der Boor als voorzitter. De zender had de eerste erkenningsronde van 1982 gemist, maar wilde meedingen in de volgende ronde van 1988. Intussen bleef men zonder erkenning uitzenden, terwijl de RTT in 1985 en 1986 steeds actiever optrad tegen niet-erkende radiostations.

Het nieuws werd samengesteld in een aparte nieuwskamer, waar met behulp van een teletekstdecoder zowel Belgische als Nederlandse berichtgeving werd samengevat. Voor de uitzending gebruikte men een legale Pascal 50-zender, gekoppeld aan een niet-legale eindtrap van 250 watt. Die installatie werd begin mei 1986 in beslag genomen. Kort daarna schakelde men over op de in Nederland beruchte Rohde & Schwarz “Harry”-zender van ongeveer 500 watt, die een nóg groter bereik had – misschien wel té groot. Ook deze zender werd al snel geconfisqueerd.

Ondanks alle tegenslagen bleef de ambitie groot. Uiteindelijk werd een erkenningsaanvraag ingediend om onder de nieuwe roepnaam Radio Maximaal verder te kunnen uitzenden.

In januari 1988 gebeurde er iets bijzonders in Leopoldsburg. In een studio aan de Nicolaylaan, tussen stapels banden, microfoons en de geur van versgemalen koffie, ontstond een radioproject dat veel groter zou blijken dan de ruimte waarin het begon: Radio Focus Fantastic.

Het idee kwam van onder meer Ritchy Olij, een man die niet alleen radio ademde, maar ook de bedenker was van PC Radio — toen nog een revolutionair systeem dat werkte met cassettes. De ambitie was duidelijk: een mini‑netwerk bouwen dat klonk alsof het uit één stuk was gesneden, maar gedragen werd door meerdere lokale zenders.

Een studio die nooit sliep
De programma’s werden eerst allemaal opgenomen in Leopoldsburg, maar al snel verhuisde een deel van de productie naar het Nederlandse Bloemendaal. Bekende stemmen als Klaas van het Hof, Gaston Starreveld, Ger van de Brink en Mark van Dale gaven het station een professionele uitstraling.

Het format? 24 uur per dag middle‑of‑the‑road‑muziek, toegankelijk voor iedereen. Het nieuws werd live gebracht, de sfeer was warm en herkenbaar, en de populariteit groeide zo snel dat de dj’s elk weekend werden uitgenodigd voor feesten en party’s. Focus Fantastic was niet zomaar een radiostation — het was een merk.

Een netwerk van vier zenders
De programma’s rolden via bandjes en kabels naar vier lokale radio’s:

Radio Aktief (105,40 MHz) in Zoerle‑Parwijs
Radio Bako (105,80 MHz) in Lommel
Radio Leopard (106,90 MHz) in Lommel, vanaf begin 1989
Een zender in Dessel (107,60)

Vooral het signaal uit Dessel deed iets bijzonders: het stak de grens over en was goed te ontvangen in de Nederlandse provincie Brabant. Dat bracht nieuwe kansen met zich mee.

De sprong naar de Nederlandse kabel
In Eindhoven stond nog een frequentie open op het kabelnet. Dat was het startschot. Tilburg en Den Bosch volgden, al moest er in Tilburg wel twee keer onderhandeld worden — de tweede keer ging het ineens wél vlot.

Maar er was een uitdaging: Belgische radiostations mochten niet zomaar reclame uitzenden op de Nederlandse kabel. Dus geen reclameblokken. In plaats daarvan kwamen er gesponsorde programma’s, interviews met artiesten via deals met platenmaatschappijen, en prijzenacties dankzij gulle bedrijven. Ook winkelcentra deden graag een beroep op Focus Fantastic voor live-uitzendingen op locatie.

Een kort maar intens hoofdstuk
Het mini‑netwerk hield het vol tot 1990. Daarna gingen de zenders elk hun eigen weg. In Zoerle‑Parwijs werd verdergewerkt onder een nieuwe naam: Quality FM.

Maar wie erbij was, vergeet het nooit: die paar jaar waarin een klein team met grote dromen een mini‑netwerk bouwde dat klonk alsof het de wereld aankon.