Door de jaren heen zijn er talloze piratenzenders geweest. Maar slechts een handvol wist uit te groeien tot een begrip dat decennialang standhield. Radio Royaal Regionaal was zo’n zender. Een station dat begon als een jongensdroom in Leende en uitgroeide tot een radiomacht die tot ver voorbij Den Bosch te horen was. Dit is het verhaal van pioniers, knutselaars, durfallen en radiomensen met een ontembare passie.
1981 – Het begin: twee dj’s, één idee
Het is juni 1981. Terwijl Charles en Diana trouwen, Bernard Hinault de Tour wint en Champaign de hitlijsten aanvoert, zitten twee jonge dj’s in een woonkamer in Leende te praten over verboden radio. Jos van Weegberg en Peter van de Sande, beiden actief bij de V.R.O.B., dromen van een eigen station. Een zender die vrij is, eigenwijs, en vooral: van hén.
Jos informeert bij zenderbouwer Johan Deprez. De kosten vallen mee. De beslissing volgt snel: Radio Royaal moet werkelijkheid worden.
Tijdens een vakantie in Pineda de Mar leest Jos dat het piratenschip Radio Paradise is geënterd. Het sterkt hem alleen maar in zijn overtuiging dat hij het anders wil doen. Beter. Slimmer. En vooral: veiliger.
Terug in Nederland wordt de zender gebouwd. Een team ontstaat:
Anton Kees levert programma’s op band,
Ad van Gestel verzorgt de non-stop uren,
Bert de Vries, Jos’ zwager, wordt de organisatorische spil.
Maar uitzenden in Nederland is te riskant. Dan komt Jos’ moeder met een gouden tip: kennissen in Hamont-Achel, net over de grens. In België wordt vrije radio gedoogd. De keuze is snel gemaakt.
De eerste uitzendingen – pionieren in een paardenstal
In een oude paardenstal in de Ruiterstraat wordt een geïmproviseerde studio gebouwd. Een mast van restpijpen, een zender op houten blokken, een bandrecorder uit een thuisstudio. Op een middag om drie uur gaat de eerste testuitzending de lucht in.
De herkenningstune wordt Music in the Air van U.S. (1974).
De dj-namen klinken als een piratenlegende:
Kees Molenaar, Bert de Vries, Schaluintje, Martien van de Berg.
Maar de techniek sputtert. Brom, vocht, frequentieverloop. Soms drijft het signaal richting de BRT-frequenties. De oplossing? Een gloeilamp boven de zender. Later zelfs een broedlamp. Warmte als wapen tegen de grillen van de elektronica.
Ondertussen start Peter van de Sande zijn eigen station: Radio Eastwave, één week eerder in de lucht dan Royaal.
De doorbraak – luisteraars, verzoekjes en café De Zwaan
Wanneer de techniek eindelijk stabiel draait, blijkt het bereik verrassend groot. Verzoekplaten stromen binnen. In café De Zwaan in Hamont worden programma’s opgenomen, met publiek erbij. Het café wordt een soort openluchtstudio avant la lettre.
Royaal groeit. Een nieuwe zender volgt. Ondernemers willen regioberichten laten omroepen. Live-uitzendingen vanaf evenementen trekken aandacht. De naam Royaal begint te leven.
De unieke samenwerking met Eastwave
Omdat beide stations dezelfde zenderbouwer hebben, besluiten ze iets ongebruikelijks: ze delen dezelfde frequentie, 101.2 MHz.
Eastwave tot 13.00 uur, Royaal daarna, naadloos.
Luisteraars merken het nauwelijks. De muziekkeuze verraadt het pas na enkele minuten.
In 1982 volgt een bijzonder project: WMR – Weekend Muziek Radio, een driedaags kerststation met 3×24 uur vooraf opgenomen programma’s. De uitzendingen komen vanuit een verlaten boerderij in Budel, waar illegaal stroom wordt afgetapt. Het levert 1500 gulden aan reclamegeld op. Piraterij met een businessmodel.
De Belgische jaren – zes studio’s, steeds groter bereik
Radio Royaal verhuist meerdere keren binnen Hamont-Achel:
Ruiterstraat – paardenstal
Kievitstraat – bouwkeet, later serre
Stadswaag – centrumlocatie, maar storingsklachten
Weiland bij de grens – zender apart geplaatst
Boerderij bij Belien Carrosserie – straalverbindingen
Kluizerdijk – de grote doorbraak
Vanaf de Kluizerdijk wordt Royaal een radiomachine.
24 uur per dag, 7 dagen per week.
Een vermogen van 2 kW.
Een antenne met acht dipolen.
Het bereik is ongekend voor een lokale Belgische zender: tot Den Bosch, Tilburg en soms Utrecht. De lineair is slim verstopt in de mast en schakelt automatisch uit bij controle van de RTT.
Royaal wordt in Zuidoost-Brabant populairder dan Hilversum 3 en Omroep Brabant. Platenmaatschappijen leveren muziek aan. De Royaal Top 100, later de Top 45, wordt een begrip.
Professionalisering – jingles, reclame en grote namen
Vanaf 1986 mag lokale radio in België reclame uitzenden. Via jinglemaker Joop Krefeld komen grote adverteerders binnen: Goossens Meubelen, Beter Meubel, Peters Adviesgroep. Zelfs Singapore Airlines en Bose adverteren via Royaal.
In 1991 verhuist Royaal naar de Sint Odilialaan 120, waar een professionele studio wordt gebouwd met een mixconsole, draaitafels, Tascam MD-spelers en een Spotmaster-jinglemachine. Bekende dj’s zoals Patrick Kicken en Rob van Laar werken er.
Maar succes trekt aandacht. Erik de Zwart van Radio 538 klaagt over interferentie op 103 MHz. Na onderzoek blijkt Royaal officieel 30 watt te gebruiken, maar de verborgen lineair wordt uiteindelijk ontdekt. Royaal moet tijdelijk terugschakelen.
De jaren ’90 – live radio, straalverbindingen en grote evenementen
Royaal wordt een vaste waarde op evenementen in Zuid-Nederland. Met straalverbindingen worden live-uitzendingen verzorgd vanaf:
de Zuid-Nederlandse beurs
het E3-strand
de markt in Valkenswaard
winkelcentra
Frans Bauer wandelt spontaan binnen tijdens een uitzending in de Tongelreep.
Ome Janus viert zijn vijftigste verjaardag live op Royaal.
Het einde van de Belgische periode – en de sprong naar Nederland
Het Europese frequentieplan maakt het voor grenszenders moeilijk. Nederlandse commerciële stations – Veronica, 538, Radio 10 Gold – drukken steeds harder.
Royaal besluit te bieden op twee Nederlandse commerciële kavels: 93.2 en 93.6 MHz.
In 2003 verhuist het station naar de Dukaathof in Dommelen, onder leiding van Wim Vaassen.
Een tijdlang draait Royaal op drie frequenties tegelijk:
103.0 MHz (België)
93.2 MHz (Dommelen)
93.6 MHz (Eindhoven)
Later wordt de 93.2 verplaatst naar het PSV-stadion in Eindhoven.
Royaal FM – de laatste hoofdstukken
De Wijmans Media Groep neemt het station over en doopt het om tot Royaal FM. In 2008 volgt een fusie met Perry Oerlemans (Radio Decibel). Royaal zendt uit op 93.6 MHz, Decibel op 93.2 MHz.
Maar de uitgeverij heeft weinig affiniteit met radio. De frequenties worden verkocht aan een regionale groep uit de Achterhoek. Daarmee komt een einde aan een van de meest markante radiogeschiedenissen van de Lage Landen.
Een erfenis die blijft
Radio Royaal Regionaal was meer dan een piratenzender. Het was een grensoverschrijdend fenomeen, gedragen door passie, creativiteit en een flinke dosis lef. Een station dat begon in een paardenstal en eindigde als commerciële speler. Een zender die luisteraars verbond, dj’s opleidde en de ether kleur gaf.
De masten en het gebouw zijn verdwenen. De zenders zijn stil.
Maar het verhaal – dát blijft.