Etherslag aan de Grens verovert de ether én de pers

Sinds de lancering van Etherslag aan de Grens heeft het boek van Pieter Janssen een opmerkelijke vlucht genomen — niet alleen onder radioliefhebbers, maar ook in de media. Het werk, dat de vergeten geschiedenis van de grensradio in Molenbeersel tot leven brengt, wordt door de pers breed opgepikt en geprezen om zijn interactieve karakter en historische diepgang.

Lovende woorden uit de media
RadioVisie noemt het boek een curiosum dat de lezer meeneemt naar een tijd waarin radiopioniers met zelfgebouwde zenders de ether veroverden.

Het Belang van Limburg prijst de zorgvuldige opbouw in drie delen, waarin techniek, verhalen en context elkaar versterken.

De Telegram spreekt van een uniek stukje grensgeschiedenis dat de lezer letterlijk tussen België en Nederland plaatst.

Grensland Actueel benadrukt de rijk gedocumenteerde aanpak en noemt het boek een waardevolle bron voor iedereen die de lokale radio‑erfenis wil begrijpen.

Alle persaandacht is hier te volgen.

Een primeur voor Vlaanderen
Wat het boek extra bijzonder maakt: Etherslag aan de Grens is het eerste werk dat de geschiedenis van de vrije Vlaamse radio in boekvorm vastlegt. Het combineert archiefmateriaal, getuigenissen en interactieve elementen die de lezer uitnodigen om zelf op ontdekking te gaan in de wereld van de grensradio.

Verkoop en belangstelling
De verkoop verloopt volgens verwachting, met een gestage stroom van bestellingen uit zowel Vlaanderen als Nederland. De belangstelling toont dat het onderwerp leeft — nostalgie, techniek en lokale geschiedenis blijken een onweerstaanbare combinatie.

Ook interesse?
Wie de ether wil herbeleven, kan het boek eenvoudig online bestellen en zich laten meevoeren naar de tijd waarin radiogolven de grens overstaken en pioniers hun eigen klankkleur aan de lucht gaven.

Etherslag aan de Grens: nieuw boek onthult vergeten geschiedenis van grensradio in Molenbeersel

Begin jaren tachtig leefde in Vlaanderen het vooruitzicht op gelegaliseerde vrije radio. Dat vooruitzicht wakkerde de creativiteit en ambitie aan van talloze radiopiraten, zowel in Vlaanderen als net over de grens in Nederland. In de grensstreek ontstond een levendige radio scene waarin pioniers met zelfgebouwde zenders experimenteerden en luisteraars aan beide zijden van de grens wisten te bereiken.

Een van die pioniers was Wiel Vrinssen uit Molenbeersel. Met eigenhandig gebouwde apparatuur zette hij de eerste stappen richting grensoverschrijdende radio uitzendingen. Zijn zender, Radio Speedway, groeide uit tot een begrip in de regio en vormde de basis voor latere initiatieven zoals Radio NIVO.

Door het overlijden van verschillende oud medewerkers van Radio Speedway besloot voormalig medewerker Pieter Janssen het volledige verhaal vast te leggen. Hij bundelde eigen ervaringen, getuigenissen van betrokkenen en historisch materiaal in een omvangrijk boek: Etherslag aan de Grens.

Een rijk gedocumenteerde geschiedenis
Het boek bestaat uit drie zorgvuldig opgebouwde delen die elkaar logisch opvolgen. Eerst wordt de geschiedenis van de radiozenders uit Molenbeersel beschreven, waarbij de ontwikkeling van Radio Speedway, Radio NIVO en Radio Grensland in detail wordt gevolgd.

Vervolgens wordt ingezoomd op landelijke radiostations die noodgedwongen de grens overstaken omdat uitzenden in eigen land niet mogelijk was. In dit deel krijgt vooral Radio Luxemburg een prominente plaats: het station dat al vanaf het begin van de twintigste eeuw uitgroeide tot een internationale radio macht. Radio Luxemburg wist luisteraars te bereiken in landen waar vrije radio verboden was, waaronder diverse Oostbloklanden tijdens de Koude Oorlog. Het boek beschrijft hoe burgers daar heimelijk luisterden naar deze westerse zender, ondanks het risico op zware straffen.

Pieter Janssen gaat gedetailleerd in op de technische innovaties, de politieke impact en de culturele betekenis van Radio Luxemburg, dat voor velen een venster op de vrije wereld vormde. Tot slot wordt in het derde deel de vraag gesteld of grensradio anno nu nog levensvatbaar is, waarbij gezichtsbepalende mediapersonen hun visie geven op de toekomst van dit fenomeen.

Portretten van sleutelfiguren
In het boek worden tien portretten gemaakt van personen die een belangrijke rol speelden in de Molenbeerselse radio scene. Onder meer Wiel Vrinssen, grondlegger van Radio Speedway, komt aan bod. Daarnaast wordt het verhaal verteld van Jan Baens uit Bocholt, via wie de vergunning uiteindelijk in Molenbeersel terechtkwam. Gerrit Hillen wordt geportretteerd als de radiomaker met een geheel eigen stijl, terwijl Ali Schönenborg zijn muzikale expertise vanuit de radiowereld gebruikte om muziek te produceren voor wereldsterren, waaronder Anky van Grunsven. Johan Keijers realiseerde regionale jinglepakketten die het geluid van de zenders bepaalden, en Johan Kentin verzorgde raamprogramma’s voor onder meer Radio Speedway. Deze en andere betrokkenen schetsen samen een rijk beeld van de creatieve, technische en organisatorische kracht achter de grensradio.

QR codes brengen het verleden tot leven
Het boek bevat een groot aantal QR codes die verwijzen naar foto’s, documenten, video’s en geluidsfragmenten, waardoor de lezer het verhaal niet alleen leest maar ook beleeft. De codes zijn eenvoudig met een smartphone te scannen en geven direct toegang tot aanvullend materiaal dat de geschiedenis van de grensradio nog tastbaarder maakt.

Is grensradio vandaag nog levensvatbaar?
In het laatste deel van het boek komen gezichtsbepalende mediapersonen aan het woord. Zij beantwoorden de vraag of grensradio anno 2026 nog een rol kan spelen in het medialandschap, en welke uitdagingen en kansen er zijn in een tijdperk van digitalisering en streaming.

Beschikbaarheid
Het boek Etherslag aan de Grens is verkrijgbaar voor €29,95, inclusief verzendkosten. Bestellen kan via www.etherslag.eu, waar ook extra achtergrondinformatie beschikbaar is.

Radio Monza wijdt volledig uur aan ‘Etherslag aan de Grens’

Bij Radio Monza stond vrijdag 12 juni 2026 een volledig uur in het teken van het binnenkort te verschijnen boek Etherslag aan de Grens. Presentatoren Toine Smeets en Hans Larson gingen in gesprek over de geschiedenis van de grensradio, de verhalen uit Molenbeersel en de culturele context waarin het boek is ontstaan.

Tijdens de uitzending werd muziek gedraaid die thematisch aansloot bij de inhoud van het boek. De gekozen nummers vormden een rode draad door het gesprek en gaven extra kleur aan de historische anekdotes en persoonlijke verhalen die aan bod kwamen.

Met deze uitzending zette Radio Monza een sfeervol en inhoudelijk sterk portret neer van een boek dat de rijke radiohistorie van de grensstreek onder de aandacht brengt.

Koffiekringen bij Radio NIVO

Bij Radio NIVO presenteerde Pieter Janssen het programma ‘Koffiekringen’, elke werkdag van 10.00 tot 12.00 uur.

In het programma zaten vaste rubrieken, zoals de HitTip van de zender, het Hitmuseum van de jaren zeventig, waarbij drie nummers uit dat decennium achter elkaar werden gedraaid en de CD van de Week, een bepaald album dat extra gepromoot werd.

Daarnaast was er ook enkele malen een themaweek, zoals de week van het cabaret en de geschiedenis van de zeezenders, telkens korte blokjes met informatie.

NIVO: de geboorte van een nieuwe regionale radio-identiteit

Halverwege de jaren negentig stond de lokale radiosector in Belgisch- en Nederlands-Limburg voor grote veranderingen. Radio Speedway, dat zich in de jaren tachtig en vroege jaren negentig had ontwikkeld tot een vaste waarde in de regio, merkte dat het radiolandschap professioneler werd. De opkomst van commerciële ketens, de toenemende concurrentie en de noodzaak om een herkenbare, moderne identiteit te creëren, leidden tot een ingrijpende transformatie. Die verandering mondde uit in de geboorte van Radio NIVO, een station dat zich wilde profileren als eigentijds, lokaal en toekomstgericht.

De zoektocht naar een nieuwe naam
Het vinden van een nieuwe naam bleek een grotere uitdaging dan verwacht. Binnen de kerngroep — onder wie Stefan Vandebruaene, Willy Baens en Pieter Janssen — leefde de wens om een naam te kiezen die zowel origineel als betekenisvol was. Ideeën als Radio Centraal en Radio Delta passeerden de revue. Delta stond symbool voor verandering en een nieuw begin, maar bleek al in gebruik door een andere zender.

Ook regionale verwijzingen werden onderzocht. Namen gebaseerd op het Grootbroek of de Abeek werden overwogen, maar geen ervan voelde passend voor een station dat een bredere uitstraling wilde hebben.

De doorbraak kwam met de vondst van de naam NIVO, een acroniem voor Normgevend, Inventief, Vernieuwend en Objectief. De naam sloot aan bij de ambitie om een modern, professioneel en herkenbaar radiostation te worden. De kerngroep stond er meteen achter.

Een nieuw logo en een nieuw geluid
Voor het nieuwe logo werd een vormgever ingeschakeld via sportmedewerker Reggy Kwaspen. Het ontwerp bestond uit grote kapitalen “NIVO”, met sierlijk het woord “Radio” erdoorheen en de frequentie als herkenbaar element. De eerste versie bevatte een Engelstalige slogan, maar die werd vervangen door de Nederlandstalige pay-off “Radio met imago”, aangevuld met de naam van de gemeente Kinrooi.

Ook het geluid van de zender werd volledig vernieuwd. Jingleproducent LDG uit Herentals leverde een compleet pakket dat aansloot bij het profiel van een familieradio. De jingles verwezen naar de nieuwe naam, de frequentie en de slogan “radio op top niveau”. Daarnaast werden nieuwe commercials en programmaspots geproduceerd om de horizontale programmering te ondersteunen.

Een volledig nieuwe dagprogrammering
Voor de start op 1 januari 1995 werd een volledig nieuwe programmering opgesteld. De dagindeling werd strakker, herkenbaarder en meer in lijn met professionele radiostations. De ochtend kreeg een duidelijke structuur met programma’s als Ochtendklanken en Ochtendprikkels. Overdag volgden blokken met nieuws, infotainment en muziekprogramma’s zoals Koffiekringen, Spijkertijd en PopFM.

’s Avonds bleef ruimte voor thematische programma’s, variërend van rock en klassiek tot dialectmuziek en lokale bands. In het weekend werd ingezet op ontspanning, sport en regionale informatie, met onder meer de NIVO Top 30, NIVO Sport en Muziekkrokantjes.

De medewerkers werden in het najaar van 1994 uitgenodigd in De Schuttershoeve in Altweerterheide, waar de plannen, jingles en nieuwe naam werden gepresenteerd. De reacties waren enthousiast en de groep werd gevraagd de plannen tot de officiële lancering geheim te houden.

De aanloop naar de lancering
In de laatste week van 1994 werd non-stop muziek uitgezonden, afgewisseld met mysterieuze spots die aankondigden dat er “iets nieuws” zou starten op 1 januari. Ondertussen werden beide studio’s volledig verbouwd en aangepast aan de nieuwe werkwijze. Niet alle medewerkers konden zich vinden in de modernisering; een kleine groep vertrok nog vóór de start.

Radio NIVO wilde sterk inzetten op lokaal nieuws en regionale betrokkenheid. Rubrieken als Koopjes, Recepten, Uitgaanstips en Euregio Actueel werden ontwikkeld. Voor het nieuws werd gebruikgemaakt van een geavanceerde Teletekst-module, waarmee artikelen konden worden binnengehaald, geprint en bewerkt. Jacques Verboeket werd de vaste nieuwslezer, met een back-up binnen het team.

1 januari 1995: de geboorte van Radio NIVO
Op nieuwjaarsdag 1995 verzamelden medewerkers en betrokkenen zich in de studio. Het nieuwe logo werd op het studioraam aangebracht, de muziekcollectie werd ingeladen en de laatste technische voorbereidingen werden getroffen. Om 12.00 uur klonk een speciaal gemaakte introductiespot — de “final countdown” — waarin op theatrale wijze werd aangekondigd dat een oude droom plaatsmaakte voor een nieuwe realiteit: Radio NIVO.

Daarna volgde ‘I Feel Good’ van James Brown, het eerste nummer van de nieuwe zender. De burgemeester van Kinrooi, Hubert Brouns, sprak de luisteraars toe en wenste het station succes. In de eerste uren presenteerden verschillende programmamakers hun nieuwe shows en werd de luisteraar meegenomen in de vernieuwde koers. De eerste HitTip was A Girl Like You van Edwyn Collins.

Radio NIVO profileerde zich meteen als modern en vooruitstrevend. Het station benadrukte dat het volledig digitaal uitzond — een primeur in de regio — en gebruikte het Compact Disc-logo in zijn communicatie.

De eerste grote uitdaging: reclame
Hoewel de luistercijfers goed waren, bleven de reclame-inkomsten achter. Veel ondernemers kozen liever voor Radio Contact, dat dankzij ketenvorming een groter bereik had. De zender ging daarom op zoek naar nieuwe commerciële partners.

Een onverwachte wending kwam toen Alfons Jagtman, beter bekend als Rob Ronder van zeezenders als Radio Atlantis en Mi Amigo, zich meldde. Hij had ervaring met commerciële radio en zag kansen in Roermond. Zijn bedrijf Publishow ging reclame voor NIVO verkopen, en al snel kwamen de eerste adverteerders binnen.

Om de ontvangst in Roermond te verbeteren, werd de zender verplaatst binnen het gebouw en werden de antennes gedraaid. Het signaal verbeterde, maar bleef kwetsbaar door storingen van Antenne Aachen op 107.8 MHz.

Het opvoeren van het vermogen
Omdat de concurrentie in de regio vaak met hogere vermogens uitzond, besloot NIVO — net als vele andere lokale zenders — het vermogen op te voeren. De frequentie werd verschoven van 107.90 naar 107.95 MHz en met behulp van een eindtrap werd het vermogen verhoogd tot ongeveer 350 Watt. Hierdoor werd het station tot ver buiten de regio ontvangen, zelfs tot in Venlo en Maastricht.

Dit succes bleef echter niet onopgemerkt. Na klachten over storingen in de luchtvaart — later bleek dat deze klacht vermoedelijk niet van Düsseldorf kwam, maar indirect via Nederlandse instanties — verscheen het BIPT voor de deur. De zender moest terug naar het vergunde vermogen en de eindtrap werd in beslag genomen. Na een gerechtelijke procedure werd de zaak geseponeerd, maar de boodschap was duidelijk: de zender moest binnen de regels blijven.

Jingles van Speedway op Radio Monza
De oude bandrecorders van Speedway, die bij NIVO niet meer gebruikt werden, werden verkocht aan Radio Monza. Daarbij werden ook de oude muziekbanden geleverd. Omdat Monza deze niet eerst kopieerde maar direct uitzond, klonken op FM 106.5 ineens oude Speedway-jingles — tot grote hilariteit van luisteraars en medewerkers.

Ketenvorming en regionale positionering
In 1995 ontstond FM Limburg, een regionale keten die lokale zenders wilde verbinden via een centraal raamprogramma. Hoewel NIVO werd benaderd, besloot het station niet deel te nemen om de Nederlandse luisteraars niet te verliezen. Wel werd de muziekkeuze aangepast: minder oudere muziek, meer dialectmuziek en meer aandacht voor regionale artiesten.

Er werd zelfs overwogen om een extern programma in te kopen van de bekende radiomaker Balthasar van Puffelen, maar de kosten bleken te hoog.

Een nieuw hoofdstuk
Met de lancering van Radio NIVO zette de zender een grote stap richting professionalisering. De nieuwe naam, het nieuwe geluid, de strakke programmering en de focus op lokale betrokkenheid gaven het station een frisse identiteit. Ondanks uitdagingen op technisch en commercieel vlak wist NIVO zich te positioneren als een herkenbare en geliefde regionale radiozender.

error: Iets overnemen? Eerst contact opnemen!